Yabancılara mülk satışı başladı
AA
Yabancılara gayrimenkul satışı
ile ilgili yeni yasal düzenlemenin uygulamasına ilişkin genelge dün
yayımlandı.
Genelgenin yayımlanması ile birlikte, Anayasa Mahkemesinin
iptal kararının ardından oluşan yasal boşluk nedeniyle 16 Nisan 2008'de
durdurulan satışlar, yeniden başlatıldı.
Yeni düzenlemeyle daha önce Türk
vatandaşları gibi gayrimenkul edinilebilmesini öngören 4875 sayılı Doğrudan
Yabancı Sermaye Kanunu kapsamındaki şirketler, artık “valilik izni” ile mülk
alabilecek. Valilik iznine ilişkin esaslar 3 ay içinde yayımlanacak yönetmelikle
belirlenecek, bu nedenle süre zarfında söz konusu şirketlere herhangi bir satış
yapılmayacak.
Yabancı ülkelerde kurulu şirketler ve yabancı gerçek
kişiler ise ilçe bazında, uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları
içinde kalan toplam alanın yüzde 10'una kadar taşınmaz ile sınırlı ayni hak
edinebilecek.
Bir yabancının, Türkiye'de taşınmaz ve sınırlı ayni hak
edinimi, 2,5 hektar ile sınırlı olacak.
Bayındırlık ve İskan Bakanı Faruk
Nafiz Özak imzasıyla yayımlanan genelgede, yabancı gerçek kişiler, yabancı
şirketler ve yabancı yatırımcıların Türkiye'de kurduğu şirketlere gayrimenkul
satışı ile ilgili tapu sicil müdürlüklerinde yürütülecek işlemler
belirlendi.
Buna göre, Türkiye ile arasında “tam karşılıklılık bulunan
ülkelerin” vatandaşlarının talebi, söz konusu alanın, “uygulama imar planı veya
mevzi imar planında konut veya iş yeri olarak ayrılmış olduğunun
belgelendirilmesi”, “bu amaçlarla kullanılmak üzere tapuya tescil edilmiş
olması” ve “askeri yasak bölge-güvenlik bölgeleri dışında kaldığının tespiti”
kaydıyla doğrudan tapu sicil müdürlüklerince sonuçlandırılacak.
“Tam
karşılıklılık bulunmayan ülkelerin” vatandaşlarının talebi, tapu sicil
müdürlüklerince doğrudan reddedilecek. İki listede de yer almayan ülkelerin
vatandaşların için ise Genel Müdürlüğe başvurulacak ve buradan gelecek talimata
göre işlem yapılacak.
Ayrıca, gayrimenkul satışı yapılmayan Suriye
uyrukluların taşınmazlara ilişkin miras, intikal gibi talepleri de merkezden
sorularak, sonuçlandırılacak. Türk asıllı olmayan Yunan uyruklu gerçek kişilerin
taşınmaz talepleri de yine Genel Müdürlüğe aktarılacak ve alınacak talimat
doğrultusunda işlem gerçekleştirilecek.
Cemaat Vakıflarının Türkiye'de
taşınmaz mal edinim talepleri, Tasarruf İşlemleri Dairesi Başkanlığınca
düzenlenen genelge esasları çerçevesinde değerlendirildirilecek.
2,5
HEKTAR İÇİN TAAHHÜT ALINACAK
Yabancı uyruklu gerçek kişilerin Türkiye'de
taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimleri 2,5 hektarla sınırlandırıldığından, bu
miktarı aşan talepler geri çevrilecek.
Ayrıca, işlemler sırasında
yabancılardan, kanuni miras dışındaki tasarruflar için, 2,5 hektarın üzerinde
gayrimenkulü bulunmadığına dair taahhüt alınacak. Taahütte, tespiti halinde, 2,5
hektarı aşan kısmın tasfiyesinin “kayıtsız şartsız kabul edildiği”
belirtilecek.
Tapu Kanununa aykırı edinilen veya amacına uygun
kullanılmadığı belirlenen bütün taşınmazlar ve sınırlı ayni haklar da tasfiye
edilecek ve bedeli hak sahibine ödenecek.
Genelgede, sürecin takibi için
yabancı gerçek kişiler ve yabancı ülkelerde kurulu şirketlerin Türkiye'deki her
türlü taşınmaza ilişkin işlemlerinin sonunda “bilgi formunun” düzenlenmesi ve en
kısa sürede Genel Müdürlüğe gönderilmesinin büyük önem taşıdığı
vurgulandı.
TEŞVİK KAPSAMINDAKİ ŞİRKETLER
Genelgede, 4875 sayılı
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında yabancı yatırımcıların Türkiye'de
kurdukları veya iştirak ettiklerin şirketlerin mal edinimine ilişkin esaslara da
açıklık getirildi.
Söz konusu şirketler, Türk vatandaşlarının sahip
olduğu koşullarda gayrimenkul edinebiliyordu. Anayasa Mahkemesinin buna yönelik
iptal kararı dikkate alınarak yapılan yasal düzenleme çerçevesinde, söz konusu
şirketlerin Türkiye'deki gayrimenkul edinimleri “valilik iznine”
bağlandı.
Genelgede, sürecin uygulamasına ilişkin usun ve esasların 3 ay
içinde yayımlanacak yönetmelik ile belirleneceği kaydedilerek, ilgili kurumların
yönetmelik çıkarılıncaya kadar alması gereken önlemelere yer
verildi.
Genelgede, ticaret şirketinin 4875 sayılı Doğrudan Yabancı
Yatırımlar Kanununa göre kurulduğunun bildirilmesi halinde, yapılacak işlemler
şöyle belirtildi:
“Edinilmek istenilen söz konusu taşınmaz malın askeri yasak
bölgesi, güvenlik bölgesi ya da stratejik alanlarda kalıp kalmadığı, bu
alanlarda kalıyorsa satışında sakınca bulunup bulunmadığı hususunda Genelkurmay
Başkanlığı izni taşınmaz ediniminin şirket faaliyet konusuna uygun olup olmadığı
ile özel güvenlik bölgesinde kalıp kalmadığı, bu alanlarda kalıyorsa satışında
sakınca bulunup bulunmadığı hususlarında da Valilik izni
gerekmektedir.
Valilikler nezdinde oluşturulacak Komisyonca, edinilecek
taşınmazın şirketin faaliyet konusuna uygunluğu yönünden yapılacak
değerlendirmede, Genelkurmay Başkanlığınca verilecek izinlerin de dikkate
alınması uygun olacağından, anılan komisyonca gerekli değerlendirmenin daha
doğru bir şekilde yapılabilmesi için söz konusu taşınmazın askeri yasak bölgesi,
güvenlik bölgesi ya da stratejik alanlarda kalıp kalmadığı, bu alanlarda
kalıyorsa satışında sakınca bulunup bulunmadığı hususlarının da Valilik
tarafından Genelkurmay Başkanlığı ya da yetkilendireceği komutanlıktan alınacak
yazının komisyonca verilecek izin yazısına ek yapılmasının talep edilmesi ve
Valilikten alınacak cevap sonucuna göre taleplerin karşılanması ya da ret
edilmesi gerekmektedir.”
Bakan Özak, genelgenin sonunda, bölge
müdürlüklerinden, genelge hükümleri doğrultusunda işlem yapılmasının temini ve
uygulamanın titizlikle takibini istedi.
SATIŞ YAPILACAK ALANLAR, 3 AY
İÇİNDE BİLDİRİLECEK
Öte yandan, yasaya göre, ilgili kurum ve kuruluşlar,
yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde kurulu ticaret
şirketlerinin taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinemeyecekleri alanların
yüzölçümlerini ve valilikler de ilçelerin uygulama imar planı ve mevzi imar plan
sınırları içinde kalan toplam alanların yüzölçümlerini 3 ay içinde, Bayındırlık
ve İskan Bakanlığı bünyesinde ilgili idare temsilcilerinden oluşan komisyona
bildirecek.
Yabancı uyruklu gerçek kişiler, merkez ilçe ve ilçeler
bazında edinebilecekleri taşınmazlar ile ayni hakların miktarı belirleninceye
kadar geçecek süre içinde yasa hükümleri çerçevesinde taşınmaz ve sınırlı ayni
hak edinebilecek.
